Duzina pilića kvalitetU brojlerskoj proizvodnji, kvalitet jednodnevnih pilića nesporno je bitan za dobar start i ukupne rezultate tova. Ukoliko nemamo kvalitetno pile, ne možemo očekivati optimalan prirast i dobro zdravstveno stanje ma koliko se trudili da obezbedimo kvalitetne uslove tova i dobru ishranu. Razvoj pileta još u embrionalnoj fazi u velikoj meri određuje njegov razvoj i nakon leženja. Ovo je posebno značajno u brojlerskoj proizvodnji koja kratko traje i nema dovoljno vremena da se kasnije eventualno nadoknadi neki početni zastoj u razvoju. Zbog toga još jednom ukazujemo na važnost kvaliteta jednodnevnih pilića i jednostavan metod za utvrđivanje kvaliteta preko merenja dužine pilića.

Pored vizuelne ocene jednodnevnih pilića koja se vrši u inkubatorskoj stanici prilikom klasiranja, može se primeniti i pouzdaniji metod, a to je merenje dužine pilića. Naravno da ovo nije praktično za svakodnevnu primenu u komercijalnim inkubatorskim stanicama, ali može korisno poslužiti kao metod za procenu kvaliteta pilića ako se uzme adekvatan uzorak. Takođe, značajan je za ocenu uslova inkubacije i kvaliteta roditeljskog jata u naučnim istraživanjima.

Dužina pilića je dobar indikator uslova inkubacije, jer oni utiču na razvoj pileta. Određuje se merenjem pileta od vrha kljuna do srednjeg prsta. Što je pile duže, znači da je bolje razvijeno u odnosu na pile koje je kraće, a ima približno istu masu. To se objašnjava činjenicom da je dobro razvijeno pile u optimalnim uslovima inkubacije potrošilo raspoložive hranljive materije iz žumanca na razvoj i porast organa, a da je u organizmu ostalo malo neiskorišćenih materija i energije u vidu ostatka žumančane kese. Takvi pilići su duži od onih koji u sebi sadrže veći ostatak žumančane kese i koji su „zdepasti“.  Poznati stručnjak iz oblasti inkubaciju Ron Meijerhof navodi da na kraju inkubacije embrion raste prosečno 1 cm za 24 sata. U optimalnim uslovima inkubacije embrion ne mora da troši rezerve energije na prilagođavanje spoljašnjim uslovima, nego se sva energija troši za porast i razvoj. Zato je dužina pilića odličan indikator kvaliteta pilića. Mnogi istraživači (Tona i sar., 2003; Meierhof, 2006; Molenaar i Reijrink, 2005) tvrde da svaki milimetar dodatne dužine tela jednodnevnih pilića znači veći potencijal i bolje performanse u tovu.

Merenje dužine jednodnevnih pilića u cilju naučnih istraživanja rađeno je i u Srbiji. Dr Dragan Milić je u okviru svoje doktorske disertacije koja odbranjena na Poljoprivrednom fakultetu u Novom Sadu ispitivao efekat organski vezanog selena (SP) i mananoligosaharida (BM) u ishrani brojlerskih roditelja na kvalitet i performanse njihovih potomaka. Dr Milić je ustanovio značajnu razliku u dužini jednodnevnih pilića koji potiču od roditeljskih jata hranjenih organskim selenom i MOS-om u odnosu na piliće iz kontrolne grupe (K), iako razlike u masi između grupa nije bilo.

 

Tabela 1. Dužina i masa jednodnevnih pilića

Parametar Grupa
I(K) II (SP) III (BM)
Broj pilića u uzorku 150 160 154
Prosečna dužina, cm 18,32b 18,58a 18,57a
Minimum, cm 16,10 17,50 17,00
Maksimum, cm 19,80 20,00 19,60
Telesna masa, g 40,01 40,15 40,42
Korelacija telesna masa/dužina 0,30 0,22 0,29

*a – b statistički značajne razlike (P<0,05)

Rezultati iz tabele  pokazuju da postoji značajna razlika u prosečnoj dužini pilića između kontrolne grupe sa jedne strane i SP i BM grupe sa druge strane. Iako su razlike numerički relativno male, one su bile statistički signifikantne, što ukazuje na osetljivost ispitivanog parametra. Ako se prihvati stav da se razvijenost pilića može preciznije utvrditi merenjem njihove dužine nego njihove mase, onda se može zaključiti da su pilići čiji su roditelji dobijali preparate MOS-a i organski selen bili bolje razvijeni. Korelaciona veza između mase pilića i njihove dužine je niska, što potvrđuje stav da nije dovoljno izmeriti samo masu jednodnevnih pilića da bi se utvrdio njihov kvalitet.

Uniformnost jednodnevnih pilića je drugi parametar koji se pratio. Ona se može izraziti kao procenat pilića čija masa odstupa ±10% od prosečne mase ili preko procenta pilića čija dužina spada u ±3% prosečne dužine pilića po uzorku.

Kada se posmatra ujednačenost po telesnoj masi, rezultati pokazuju da je ujednačenost jednodnevnih pilića bila bolja u SP grupi u odnosu na druge dve.  Ali, kada se pogleda ujednačenost prema dužini pilića –  postoji i velika razlika između kontrolne i eksperimentalnih grupa.

 Tabela 2. Uniformnost pilića

Parametar I (K) II(SP) III (BM)
Telesna masa (+/- 10% od proseka) 82% 90% 82%
Dužina pilića(+/- 3% od proseka) 64% 75% 85%

Dobijeni rezultati ukazuju na to da se primenom mananoligosaharida i organskog selena u ishrani brojlerskih roditelja, može uticati na kvalitet njihovog potomstva, u ovom slučaju izražen kroz dužinu i uniformnost jednodnevnih pilića. Uniformnost jata u prvim danima života neophodan je preduslov njihovog kasnijeg ujednačenog razvoja i predstavlja dobru osnovu za ravnomeran napredak jata kroz kasnije faze tova.

Reference se nalaze kod autora i raspoložive su na upit.